به گزارش پایگاه خبری “بااقتصاد”، در حالیکه مرکز آمار نرخ تورم را در مردادماه ۹.۷ درصد اعلام کرد که بانک مرکزی این نرخ را معادل ۱۱.۵ درصد دانست. در ادامه مرکز آمار، داده هایی از دهک های هزینه ای اعلام کرد و در آن درصد تغییرات هزینه ای را در هریک از دهک ها به صورت جداگانه اعلام کرد. در این گزارش بااقتصاد به دنبال آن است که تحلیلی بر دو گزارش بانک مرکزی و مرکز آمار که به صورت مجزا منتشر شد داشته باشد.
تورم در کدام گروه های کالایی بیشترین افزایش را داشته است
بانک مرکزی تورم را ۱۱.۵ درصد اعلام کرد که گویای این است بیشترین تغییرات در گروه دخانیات بوده است که بیشترین تغییر مربوط به گروه دخانیات با ۲۳.۶ درصد و پس از آن مطابق با اینفوگرافی منتشر شده از سوی بانک مرکزی متعلق به تفریح و امور فرهنگی و خوراکی ها و آشامیدنی ها معادل ۱۴.۶ درصد است. سایر درصد ها را می توانید در تصویر زیر مشاهده کنید.
تورمی که بانک مرکزی و مرکز آمار منتشر می کند بر مبنای نمونه گیری از ۸ گروه کالایی از جمله ، گروه خوراکی و آشامیدنی با ضریب اهمیت ۴۵.۳۲ و ۱۶ قلم کالا، گروه پوشاک و کفش با ۳۹ قلم کالا و ۵۵.۹ درصد ضریب اهمیت، گروه مسکن، سوخت و روشنایی با ۱۶ قلم کالا و ۴.۲۷ درصد ضریب اهمیت، گروه اثاث، کالاها و خدمات مورد استفاده در خانه که شامل ۴۳ قلم کالا و ۲۲.۷ درصد ضریب اهمیت، گروه حمل و نقل و ارتباطات با ضریب اهمیت ۵۷.۴ درصد و ۴۱ قلم کالا ، درمان و بهداشت شامل ۴۱ قلم کالا و با ضریب اهمیت ۵۷.۴ درصد ، گروه تفریح و تحصیل و مطالعه با ۱۴ موضوع و ضریب اهمیت ۵۳.۳ درصد و در آخر گروه کالاها و خدمات متفرقه که ضریب اهمیت آن ۲۴.۴ درصد و تعداد اقلامی را که شامل می شود ۲۲ مورد است.
واژه ضریب اهمیت وزن این گروه های کالایی را در سبد خانوارهاای ایرانی را نشان می دهد و بیانگر این موضوع است که هریک از این گروه ها چه مقدار از هزینه های یک خانوار را به خود اختصاص می دهد. بنابرین قطعا با وجود اینکه گروه کالایی خوراکی ها و آشامیدنی ها در جایگاه سوم افزایش قرار دارند اما تاثیر افرایش بیش از ۱۴ درصدی آنها با توجه به جایگاهی که در سبد خانوار دارند محسوس تر است.
از طرف دیگر مبنای تقسیم بندی دهک های هزینه ای نیز ده درصد از خانوارهایی است که میزان معینی از هزینه سالانه را داشته اند. برای مثال دهک اول بیانگر ده درصد خانوارهایی است که کمترین هزینه ها را داشته اند و دهک دهم به معنای ده درصد از خانوارهای ایرانی است که بیشترین هزینه سالانه داشته اند. در نتیجه این دهک ها به ترتیب از دهک اول به دهک دهم نشان دهنده خانوارهای با کمترین هزینه تا خانوارهای با بیشترین هزینه است.
فقیرترین دهک جامعه تورم ۹.۲ درصدی و ثروتمندترین دهک جامعه تورم ۱۰ درصدی داشته است
گزارش مرکز آمار نشان دهنده این است که نرخ تورم مخارج ده درصد جامعه که کمترین هزینه را داشته اند ، برای ماه مرداد۹.۲ درصد بوده است و در سایر گروه ها با قدر نسبت های کمتر از ۳ درصد افزایش یافته تا در دهک آخر به ۱۰ درصد برسد و تورم کل ۹.۷ درصد را برای ماه مرداد رقم بزند.
بخش دیگری از داده های مرکز آمار حکایت از تورم دهک ها براساس تقسیم بندی مرکز آمار دارد. در تقسیم بندی های این مرکز که دو گروه عمده ی کالایی از جمله گروه خوراکی، آشامیدنی و دخانیات و گروه کالایی غیر خوراکی و خدماتی را شامل می شود.تورم دهک اول در خوراکی،آشامیدنی و دخانیات ۱۰.۵ درصد و در سایر خدمات و کالاهای غیر خوراکی ۸.۲ درصد بوده است.در دهک آخر این دو نرخ به ترتیب ۱۲.۵ و ۹.۵ درصد بوده است.
البته نکته قابل توجه این است که سبد کالایی که در دهک دهم با دهک اول مصرف می شود، متفاوت است و برخی اقلام مثل بلیط هواپیما یا هزینه هتل عمدتا در دهک اول استفاده نمی شود و بنابرین تاثیر قیمت آن نیز که بسیار زیاد هم بوده است بر روی دهک اول بی معنی است. بنابرین این نکته را باید در نظر گرفت که کالاهای مصرفی دهک اول عمدتا کالاهای ضروری و عادی است و گروه های کالایی مورد استفاده در دهک دهم علاوه بر کالاهای ضروری کالاهای لوکس نیز هست که عمدتا وارداتی است و افزایش قیمت آنها نیز وابسته به افزایش نرخ ارز است.
مفهوم کشش گویای این موضوع است که خوراکی ها و آشامیدنی ها با توجه به اینکه در کف هرم مازلو قرار دارد بنابرین تاثیر بسیار زیادی بر تغییر رفتارهای مصرفی می گذارد و تامین آنها از حیث ضروری بودن سبب می شود سطوح دیگر رفاهی کاهش یابد. از سوی دیگر ضرایب مربوط به اختلاف طبقاتی گویای این موضوع است که حداقل ۸ دهک ابتدایی کالاها اختلاف درآمد چشمگیری با یکدیگر ندارند و سبدهای مخارج مصرفی آنها شباهت زیادی به یکدیگر دارد و تفاوت چشمگیر درآمدی و نوع کالای مصرفی از گروه ۸ به بعد رقم می خورد.
این نمودارها هرچند از نظر کمی قابل تحلیل باشند اما نکته ای که در این تحلیل ها معمولا به دست فراموشی سپرده می شود و این آمار نمی تواند گویای آن باشد این است که در برابر افزایش هزینه ها مسئله ای به نام کاهش میزان مصرف و اولویت دهی به نیازهای اصلی است. امروزه ما می دانیم در خانوارها ی ایرانی درگیر تورم که دستمزدهای آنها تغییر نکرده است و عمدتا متعلق به دهک های ابتدایی هزینه ای هستند، هزینه های مسکن و خوراکی و آشامیدنی در اولویت قرار دارند و سپس به سایر نیازهای رفاهی رسیدگی می شود. بنابرین با یک حساب سرانگشتی می توان به این نکته پی برد که سبد مصرفی اکثریت خانوارها با وجود افزایش هزینه ها به صورت مستمر از سال گذشته کوچک شده است و همین مسئله می تواند با خارج شدن برخی اقلام از سبد مصرف واقعی خانوارها مانند تفریحات و سرگرمی ها، محاسبه شاخص قیمت مصرف کننده به کوچک نمایی تورم بویژه در دهک های ابتدایی دامن بزند و ما را به دام تحلیل نادرست از وضعیت اثر تورم بر روی رفاه بیندازد.
دیدگاهتان را بنویسید